Ontwerpprincipes voor veiligheidssignalering

ISO 3864: ontwerpregels voor veiligheidstekens en -kleuren

ISO 3864 is de internationale normenreeks met ontwerpprincipes voor veiligheidskleuren, veiligheidstekens, veiligheidsmarkeringen en grafische symbolen. De reeks zorgt ervoor dat veiligheidsinformatie snel en zo min mogelijk afhankelijk van taal wordt herkend.

De vier delen beschrijven onder meer vorm en kleur, productveiligheidslabels, het ontwerp van symbolen en de meetbare eigenschappen van veiligheidskleuren. ISO 3864 vormt daarmee de ontwerpbasis voor geregistreerde veiligheidstekens uit ISO 7010 en voor nationale toepassingen zoals NEN 3011 in Nederland.

Inhoudelijke redactieAlex Damen
Laatst bijgewerkt
ToepassingInternationaal

Wat is ISO 3864?

ISO 3864 is een internationale normenreeks met ontwerpprincipes voor veiligheidskleuren, veiligheidstekens, veiligheidsmarkeringen en de grafische symbolen daarin. De regels helpen ontwerpers en fabrikanten om veiligheidsinformatie herkenbaar en consistent weer te geven.

De normenreeks is bedoeld voor ongevalpreventie, brandbestrijding, informatie over gezondheidsrisico’s en evacuatie. Zij wordt gebruikt in onder meer werkomgevingen, openbare ruimten, op machines en op producten.

ISO 3864 bevat niet de volledige verzameling geregistreerde veiligheidspictogrammen. Die pictogrammen staan in ISO 7010.

Uit welke vier delen bestaat ISO 3864?

Elk deel behandelt een ander onderdeel van het ontwerp en de beoordeling van veiligheidssignalering.

ISO 3864-1

2011

Veiligheidstekens en veiligheidsmarkeringen

Beschrijft veiligheidskleuren en ontwerpprincipes voor tekens en markeringen in werk- en openbare ruimten. Dit deel vormt de algemene basis van de reeks.

ISO 3864-2

2016

Veiligheidslabels op producten

Geeft aanvullende ontwerpprincipes voor veiligheidslabels op producten en industriële apparatuur. Zo’n label waarschuwt voor een specifiek gevaar en laat zien hoe iemand dat gevaar kan vermijden.

ISO 3864-3

2024

Ontwerp van grafische symbolen

Bevat principes, criteria en richtlijnen voor grafische symbolen in veiligheidstekens en in het veiligheidstekengedeelte van productlabels.

ISO 3864-4

2011

Kleur- en lichteigenschappen

Beschrijft colorimetrische en fotometrische eisen en testmethoden voor veiligheids- en contrastkleuren. Het deel behandelt ook eisen voor fotoluminescerende materialen in onverlichte omgevingen.

Welk deel van ISO 3864 heeft u nodig?

Kies het onderdeel op basis van wat u wilt ontwerpen of controleren:

  1. 1

    Een veiligheidsteken of veiligheidsmarkering ontwerpen

    Gebruik ISO 3864-1 voor de algemene ontwerpprincipes.

  2. 2

    Een veiligheidslabel voor een product of machine ontwerpen

    Gebruik ISO 3864-2 voor productveiligheidslabels.

  3. 3

    Een nieuw grafisch veiligheidssymbool ontwikkelen

    Gebruik ISO 3864-3 voor de vormgeving van het symbool.

  4. 4

    Kleur, contrast of lichttechnische eigenschappen beoordelen

    Gebruik ISO 3864-4 voor eisen en testmethoden.

Welke vormen en kleuren gebruikt ISO 3864?

Vorm en veiligheidskleur maken direct duidelijk om welk type boodschap het gaat. De vijf hoofdgroepen zijn:

De vorm en kleur alleen bepalen niet de volledige betekenis. Het grafische symbool en de toepassing blijven eveneens belangrijk.

Hoe verhouden ISO 3864, ISO 7010 en nationale regels zich tot elkaar?

ISO 3864 geeft de ontwerpregels. ISO 7010 bevat de geregistreerde veiligheidstekens die deze regels volgen. In Europa is de norm overgenomen als EN ISO 7010. Nationale normalisatie-instituten publiceren deze Europese norm vervolgens met een eigen prefix.

Stap 1 · Ontwerpbasis

ISO 3864

Principes voor veiligheidskleuren, vormen, markeringen en grafische symbolen.

Stap 2 · Geregistreerde tekens

ISO 7010

De officiële verzameling geregistreerde veiligheidstekens.

Stap 3 · Europese overname

EN ISO 7010

De internationale norm is als Europese norm overgenomen.

Stap 4 · Nationale publicatie

Nationale prefix + EN ISO 7010

Een nationaal normalisatie-instituut publiceert de norm onder een nationale aanduiding, zoals NEN-EN-ISO 7010 of DIN EN ISO 7010.

Hoe wordt EN ISO 7010 nationaal overgenomen en toegepast?

De letters voor EN ISO 7010 laten zien welk nationaal normalisatie-instituut de Europese norm heeft gepubliceerd. Daarnaast gelden per land eigen wetten, technische regels of aanvullende normen. Onderstaande voorbeelden maken dat onderscheid zichtbaar.

NL

NEN-EN-ISO 7010

Nederland

Nationale aanvulling en toepassing: NEN 3011.

BE

NBN EN ISO 7010

België

Arbeidsplaatsen: Codex over het welzijn op het werk, boek III, titel 6.

LU

ILNAS-EN ISO 7010

Luxemburg

Arbeidsplaatsen: Règlement grand-ducal du 14 novembre 2016.

DE

DIN EN ISO 7010

Duitsland

Arbeidsplaatsen: ASR A1.3 voor veiligheids- en gezondheidssignalering.

FR

NF EN ISO 7010

Frankrijk

Arbeidsplaatsen: Code du travail en Arrêté du 4 novembre 1993.

AT

ÖNORM EN ISO 7010

Oostenrijk

Arbeidsplaatsen: Kennzeichnungsverordnung (KennV).

Is ISO 3864 wettelijk verplicht?

Nee, ISO 3864 is op zichzelf geen wet. De normenreeks geeft technische ontwerpprincipes waarmee veiligheidsinformatie herkenbaar en consistent kan worden vormgegeven.

Europese en nationale regels bepalen wanneer veiligheids- of gezondheidssignalering nodig is. Binnen de Europese Unie bevat Richtlijn 92/58/EEG minimumvoorschriften voor veiligheidssignalering op het werk. Welke norm of regel geldt, hangt af van het land, de locatie, het product en de toepassing.

Veelgestelde vragen over ISO 3864

ISO 3864 zorgt voor vaste kleuren, vormen en verhoudingen van veiligheidspictogrammen, zodat ze overal dezelfde betekenis hebben en snel worden herkend.
Nee. ISO 3864 is niet rechtstreeks wettelijk verplicht, maar vormt wel de basis voor normen die in wetgeving worden toegepast.
ISO 3864 wordt beheerd door de International Organization for Standardization (ISO), samen met nationale normalisatie-instituten zoals NEN.
ISO 3864 beschrijft hoe veiligheidspictogrammen eruit moeten zien. ISO 7010 bevat de officiële pictogrammen die volgens die regels zijn ontworpen.
NEN 3011 is de Nederlandse norm voor veiligheidspictogrammen en volgt de ontwerprichtlijnen uit ISO 3864 via ISO 7010.

Bronnen en inhoudelijke controle

Voor de volledige normtekst, actuele edities en juridische eisen zijn de oorspronkelijke bronnen leidend.

Inhoudelijke redactie: Alex Damen. Laatst bijgewerkt op 29 september 2026. Controleer bij toepassing altijd de actuele norm, de geldende wetgeving en eventuele sectorspecifieke voorschriften.

Vragen over een veiligheidspictogram of norm?

Vertel ons waar u het pictogram wilt gebruiken. Wij helpen u met het juiste symbool, materiaal, formaat en de passende uitvoering.