Veiligheidspictogrammen in Nederland

NEN 3011:2021: veiligheidskleuren en veiligheidstekens

NEN 3011:2021 beschrijft hoe veiligheidskleuren en veiligheidstekens in Nederlandse werk- en openbare ruimten worden ontworpen en toegepast.

De norm bevat Nederlandse aanvullende tekens en verwijst voor de overige veiligheidstekens naar NEN-EN-ISO 7010. Op deze pagina leest u waar de norm over gaat, welke Nederlandse pictogrammen erbij horen en waarop u in de praktijk moet letten.

Deze pagina gaat over de Nederlandse norm NEN 3011. De informatie is van toepassing als een product volgens NEN 3011 is uitgevoerd of als de signalering in Nederland wordt gebruikt.

Inhoudelijke redactie Alex Damen
Laatst bijgewerkt
Toepassing Nederland

Wat is NEN 3011?

NEN 3011 is de Nederlandse norm voor veiligheidskleuren en veiligheidstekens in de werkomgeving en openbare ruimte. De norm geeft praktische ontwerp- en toepassingsrichtlijnen voor tekens die risico’s, verboden, verplichtingen, vluchtwegen en veiligheidsvoorzieningen herkenbaar maken.

Voor internationaal geregistreerde veiligheidstekens verwijst NEN 3011 naar NEN-EN-ISO 7010. Daarnaast bevat NEN 3011 veiligheidstekens die specifiek voor Nederland zijn toegevoegd.

De editie van 2021 vervangt de editie van 2015. In deze herziening zijn onder meer vluchtwegaanduidingen voor personen met een mobiliteitsbeperking toegevoegd en is informatie over waarnemingsafstanden aangepast.

Waar past u NEN 3011 toe?

De norm is bedoeld voor plaatsen waar mensen duidelijke veiligheidsinformatie nodig hebben, zoals productiebedrijven, magazijnen, scholen, zorglocaties, kantoren en openbare gebouwen.

Begin altijd bij de boodschap die u moet overbrengen. Bepaal daarna de locatie, de kijkafstand, het licht, de ondergrond en de gewenste bevestiging. Zo kiest u niet alleen het juiste symbool, maar ook een uitvoering die op de bedoelde plek goed zichtbaar blijft.

Voor luchtvaart, wegverkeer, spoorverkeer en scheepvaart gelden eigen signaleringssystemen. Gebruik NEN 3011 daarom niet automatisch voor toepassingen die onder zulke sectorspecifieke regels vallen.

Nederlandse aanvullende pictogrammen

Hieronder staan de Nederland-specifieke pictogrammen die in ons assortiment aan deze pagina zijn gekoppeld. Raadpleeg voor het volledige en actuele normoverzicht altijd de officiële NEN 3011:2021.

Afmeting en zichtbaarheid

Een correct pictogram helpt alleen als mensen het tijdig kunnen zien en begrijpen. Houd daarom bij de keuze en plaatsing rekening met deze drie factoren.

Waarnemingsafstand

Het teken moet vanaf de relevante kijkafstand vroeg genoeg zichtbaar en herkenbaar zijn.

Pictogramformaat

Kies een groter formaat bij meer afstand, minder licht of een ongunstige kijkhoek.

Kijkrichting

Plaats het bord zo veel mogelijk haaks op de loop- of kijkrichting en houd zichtlijnen vrij.

Bekijk de praktische uitleg over pictogramformaten en kijkafstanden

NEN 3011 en het Bbl

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) is Nederlandse bouwregelgeving en geldt voor bouwwerken in Nederland. NEN 3011 is een norm. Het Bbl kan per onderwerp naar verschillende normen verwijzen. Gebruik daarom niet één algemene keten als “Bbl → NEN 3011 → ISO 7010” voor alle veiligheidstekens.

Voor vluchtrouteaanduidingen verwijst het Bbl volgens de actuele toelichting van Informatiepunt Leefomgeving naar NEN 6088 voor kleuren en symbolen en naar NEN-EN 1838 voor zichtbaarheid. Voor een brandslanghaspel noemt het Bbl juist een pictogram als bedoeld in NEN 3011 wanneer de haspel niet al duidelijk zichtbaar is.

Het blauwe teken Nooddeur vrijhouden is opgenomen als Nederlands verplichtend teken M-NL-001. Of en waar u dit teken nodig hebt, hangt af van de situatie en de regels die op uw gebouw en gebruik van toepassing zijn.

Vluchtroutes voor personen met een mobiliteitsbeperking

In NEN 3011:2021 zijn vluchtwegaanduidingen toegevoegd voor personen met een mobiliteitsbeperking. Deze combinaties maken zichtbaar welke route naar een rolstoeltoegankelijke uitgang leidt.

Kies de pijlrichting die overeenkomt met de werkelijke looproute. Plaats de tekens op punten waar iemand een keuze moet maken, zoals bij gangen, kruisingen en toegankelijke uitgangen.

Vluchtweg rechtdoor naar een rolstoeltoegankelijke uitgang

E002 + E030 + E005

Rechtdoor

Vluchtweg rechts naar een rolstoeltoegankelijke uitgang

E002 + E030 + E005

Rechts

Vluchtweg links naar een rolstoeltoegankelijke uitgang

E002 + E030 + E001

Links

De pictogrammen ondersteunen een duidelijke routeaanduiding, maar vervangen geen beoordeling van de toegankelijkheid en het vluchtconcept van het gebouw.

Veelgestelde vragen over NEN 3011

NEN 3011 is de Nederlandse norm die beschrijft hoe veiligheidspictogrammen en veiligheidskleuren moeten worden toegepast. De norm sluit aan op ISO 7010 en bevat aanvullende Nederlandse afspraken.
NEN 3011 wordt gebruikt om veiligheidspictogrammen en veiligheidskleuren correct toe te passen in Nederlandse werk- en openbare ruimtes. De norm helpt om risico’s duidelijk en herkenbaar te signaleren.
NEN 3011 omvat alle ISO 7010 veiligheidspictogrammen en een beperkte set Nederlandse aanvullingen, zoals pictogrammen voor BHV, branddeuren en ‘Nooddeur vrijhouden’.
NEN 3011 is niet rechtstreeks wettelijk verplicht, maar wordt wel gebruikt als invulling van wettelijke eisen uit de Arbowet en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Sinds NEN 3011:2021 zijn extra pictogrammen opgenomen voor rolstoeltoegankelijke vluchtroutes en verzamelplaatsen, zodat ook mensen met een mobiliteitsbeperking veilig kunnen evacueren.
ISO 7010 is de internationale norm voor veiligheidspictogrammen. NEN 3011 is de Nederlandse uitwerking daarvan en bevat dezelfde pictogrammen, aangevuld met enkele Nederland-specifieke symbolen en richtlijnen voor toepassing.
NEN 3011 is de Nederlandse norm voor veiligheidspictogrammen en volgt de ontwerprichtlijnen uit ISO 3864 via ISO 7010.

Bronnen en inhoudelijke controle

Deze uitleg is gecontroleerd voor toepassing in Nederland. Voor normteksten en wettelijke eisen zijn de officiële bronnen leidend.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd door Alex Damen op 28 september 2026. De juiste toepassing kan verschillen per gebouw, werkplek en risico. Raadpleeg bij twijfel de actuele normtekst en de geldende regelgeving.

Twijfelt u over het juiste pictogram?

Vertel ons waar het teken komt en vanaf welke afstand het zichtbaar moet zijn. Wij helpen u met het juiste materiaal, formaat en de passende uitvoering.