Wat is NEN 3011?
NEN 3011 is de Nederlandse norm voor veiligheidskleuren en veiligheidstekens in de werkomgeving en openbare ruimte. De norm geeft praktische ontwerp- en toepassingsrichtlijnen voor tekens die risico’s, verboden, verplichtingen, vluchtwegen en veiligheidsvoorzieningen herkenbaar maken.
Voor internationaal geregistreerde veiligheidstekens verwijst NEN 3011 naar NEN-EN-ISO 7010. Daarnaast bevat NEN 3011 veiligheidstekens die specifiek voor Nederland zijn toegevoegd.
De editie van 2021 vervangt de editie van 2015. In deze herziening zijn onder meer vluchtwegaanduidingen voor personen met een mobiliteitsbeperking toegevoegd en is informatie over waarnemingsafstanden aangepast.
Waar past u NEN 3011 toe?
De norm is bedoeld voor plaatsen waar mensen duidelijke veiligheidsinformatie nodig hebben, zoals productiebedrijven, magazijnen, scholen, zorglocaties, kantoren en openbare gebouwen.
Begin altijd bij de boodschap die u moet overbrengen. Bepaal daarna de locatie, de kijkafstand, het licht, de ondergrond en de gewenste bevestiging. Zo kiest u niet alleen het juiste symbool, maar ook een uitvoering die op de bedoelde plek goed zichtbaar blijft.
Voor luchtvaart, wegverkeer, spoorverkeer en scheepvaart gelden eigen signaleringssystemen. Gebruik NEN 3011 daarom niet automatisch voor toepassingen die onder zulke sectorspecifieke regels vallen.
Nederlandse aanvullende pictogrammen
Hieronder staan de Nederland-specifieke pictogrammen die in ons assortiment aan deze pagina zijn gekoppeld. Raadpleeg voor het volledige en actuele normoverzicht altijd de officiële NEN 3011:2021.
F-NL-003
Aansluitpunt droge blusleiding
W-NL-001
Waarschuwing voor explosieve atmosfeer
Afmeting en zichtbaarheid
Een correct pictogram helpt alleen als mensen het tijdig kunnen zien en begrijpen. Houd daarom bij de keuze en plaatsing rekening met deze drie factoren.
Waarnemingsafstand
Het teken moet vanaf de relevante kijkafstand vroeg genoeg zichtbaar en herkenbaar zijn.
Pictogramformaat
Kies een groter formaat bij meer afstand, minder licht of een ongunstige kijkhoek.
Kijkrichting
Plaats het bord zo veel mogelijk haaks op de loop- of kijkrichting en houd zichtlijnen vrij.
Bekijk de praktische uitleg over pictogramformaten en kijkafstanden
NEN 3011 en het Bbl
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) is Nederlandse bouwregelgeving en geldt voor bouwwerken in Nederland. NEN 3011 is een norm. Het Bbl kan per onderwerp naar verschillende normen verwijzen. Gebruik daarom niet één algemene keten als “Bbl → NEN 3011 → ISO 7010” voor alle veiligheidstekens.
Voor vluchtrouteaanduidingen verwijst het Bbl volgens de actuele toelichting van Informatiepunt Leefomgeving naar NEN 6088 voor kleuren en symbolen en naar NEN-EN 1838 voor zichtbaarheid. Voor een brandslanghaspel noemt het Bbl juist een pictogram als bedoeld in NEN 3011 wanneer de haspel niet al duidelijk zichtbaar is.
Het blauwe teken Nooddeur vrijhouden is opgenomen als Nederlands verplichtend teken M-NL-001. Of en waar u dit teken nodig hebt, hangt af van de situatie en de regels die op uw gebouw en gebruik van toepassing zijn.
Vluchtroutes voor personen met een mobiliteitsbeperking
In NEN 3011:2021 zijn vluchtwegaanduidingen toegevoegd voor personen met een mobiliteitsbeperking. Deze combinaties maken zichtbaar welke route naar een rolstoeltoegankelijke uitgang leidt.
Kies de pijlrichting die overeenkomt met de werkelijke looproute. Plaats de tekens op punten waar iemand een keuze moet maken, zoals bij gangen, kruisingen en toegankelijke uitgangen.
E002 + E030 + E005
Rechtdoor
E002 + E030 + E005
Rechts
E002 + E030 + E001
Links
De pictogrammen ondersteunen een duidelijke routeaanduiding, maar vervangen geen beoordeling van de toegankelijkheid en het vluchtconcept van het gebouw.
Veelgestelde vragen over NEN 3011
Bronnen en inhoudelijke controle
Deze uitleg is gecontroleerd voor toepassing in Nederland. Voor normteksten en wettelijke eisen zijn de officiële bronnen leidend.
- NEN 3011:2021 bij NEN
- Toelichting van NEN op de herziening van NEN 3011
- Informatiepunt Leefomgeving over brandveiligheidsinstallaties en vluchtrouteaanduiding
Laatst inhoudelijk gecontroleerd door Alex Damen op 28 september 2026. De juiste toepassing kan verschillen per gebouw, werkplek en risico. Raadpleeg bij twijfel de actuele normtekst en de geldende regelgeving.